كه در آن احتكار و استثمار دست ندارد ، على درباره آن مىگويد : « كسى كه براى كسب حلال و در راه كسب حلال بميرد ، درحالى مىميرد كه خداوند از او راضى و خشنود است » ! و روى همين اصل ، على تصميم گرفت كه تمام دژهاى احتكار و سوءاستفاده از مقام و نفوذ ، غارت ارزاق مردم و همه بناهاى استوارى را كه پيش از او به‌دست ثروتمندان بنا شده بود ، ويران سازد ! . . . ثروتمندانى كه على درباره آنها و امثال آنها مىگويد : « اما توانگران و ثروتمندان ملت‌ها كه در نعمت‌ها غوطه مىخوردند ، در اثر فراوانى نعمت و بهره‌مندى از آن ، به سركشى پرداختند » . على براى همين منظور چنين گفت : « آگه باشيد ! هر زمينى را كه عثمان به كسى داده و هر مالى از مال خدا را كه به كسى بخشيده است ، به بيت‌المال برمىگردانم ، زيرا حق را هيچ چيزى باطل نمىسازد . اگر اين مال را ببينم كه زنان با آن ازدواج كرده‌اند و يا در شهرها پراكنده شده است باز آن را به بيت‌المال بازمىگردانم ، زيرا عدالت ، گشايشى براى ملت است و هركسى كه حق بر او تنگ آيد ، ظلم و ستم بايد بر او تنگتر آيد » . « 1 » البته ممكن است كه بعضى از حكام و صاحبان قدرت ، با عدالت رفتار كنند و بدون كار و كوشش به كسى مزد و پاداش ندهند و دارايى ملت را به‌خواست و اراده خويش و تبار ، يا به اشاره دوست و عزيزى ! بذل و بخشش نكنند ، اما اگر حاكمى كه بيايد و تحقيق كند كه چه

--> ( 1 ) اين كلمات با مختصر فرقى در نهج‌البلاغه آمده است و چون اين عبارت براى بيان مقصود كافى بود ، عين آن ترجمه شد . م